کتاب چرخش‌های ليبراليسم: درآمدی بر تاريخ انديشه‌های سياسی در قرن بيستم نوشته محمد توحيدفام

لیبرالیسم چیست؟ لیبرالیسم به عنوان یک سنت فکری ریشه در اوضاع و احوال مشخص فرهنگی – سیاسی و فردگرایی اروپایی در اوایل دوران مدرن دارد. با توجه به این که لیبرالیسم سرشت یا هستی منحصر به فرد و تغییرناپذیری ندارد، اما مجموعه‌ای از ویژگی‌های متمایز را در برمی‌گیرد که ضمن نشان دادن خصلت نوگرایانه آن، در عین حال آن را از سایر سنت‌های فکری مدرن و جنبش‌های سیاسی وابسته به آنها جدا می‌سازد. تمامی این ویژگی‌ها، تنها در یک چشم‌انداز تاریخی به تمامی قابل درک و فهم می‌باشند. علی‌رغم وجود انواع مدل‌ها و الگوهای لیبرالیسم، وجه اشتراک همه گونه‌های متنوع، تعلق خاطر به یک سنت لیبرالی، برداشتی معین با خصلتی مشخصا مدرن از انسان و جامعه است. منش لیبرالیسم به عنوان سنتی واحد و هویت لیبرالیسم به صورت دریافتی پایدار، به عنوان یک واقعیت تا کنون به منزله حکایتی ناتمام در گذر تاریخ به قوت خود باقی است. هر چند که لیبرال‌ها همواره از آزادی فردی و محدودیت قدرت دولت دفاع کرده‌اند، اما اجتناب ورزیدن آنان از اظهار اصولی مسلم، تأکید بر جنبه‌های عملی تا برداشتی اصولی از مسائل اجتماعی و نیز عقاید متضاد لیبرال‌ها در حوزه حکومت و نظام اقتصادی عمدتا ارائه تعریفی مشخص از لیبرالیسم را با مشکل روبه‌رو ساخته است. با این وجود لیبرالیسم حرکت تاریخی مشخصی از اندیشه‌ها در عصر مدرن است که با جریان نوزایی و اصلاحگری آغاز شده و ارزش‌های آن بر بنیاد نظریه‌ای از ماهیت انسان و جامعه شکل گرفته است.