کتاب تشکل جهان تاریخی در علوم انسانی نوشته ویلهلم دیلتای منوچهر صانعی دره‌بیدی

دیلتای این مجلد را تشکل جهان تاریخی در علوم انسانی نامیده است و مقصود از جهان تاریخی، جهانی است که از طریق افعال انسان در کنار جهان طبیعت شکل می‌گیرد.
عناصر مقوم جهان تاریخی یا مواد تشکیل دهنده تاریخ مجموعه افعال انسان‌هاست که تعبیر دیگر آن فرهنگ است.
پس تعبیراتی چون فرهنگ یا جهان تاریخی در مقابل طبیعت قرار دارد و بین جهان تاریخی و علوم انسانی ربط وثیقی برقرار است: علوم انسانی ذاتا و ماهیتا علوم تاریخی اند زیرا ناظر به رفتارها یا افعال بشری و آفرینش‌های روح انسانند.